Sponsorlu Bağlantılar

yağ asitleri

Endüstriyel Kimya kategorisinde açılmış olan yağ asitleri konusu , ...


Cevapla

 

LinkBack Seçenekler Arama Stil
Alt 13-2008   #1
S Moderator
 
Gülsel ŞEN - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: 22-05-2008
Yaş: 41
Mesajlar: 1.128
Tecrübe Puanı: 81
Gülsel ŞEN has a reputation beyond reputeGülsel ŞEN has a reputation beyond reputeGülsel ŞEN has a reputation beyond reputeGülsel ŞEN has a reputation beyond reputeGülsel ŞEN has a reputation beyond reputeGülsel ŞEN has a reputation beyond reputeGülsel ŞEN has a reputation beyond reputeGülsel ŞEN has a reputation beyond reputeGülsel ŞEN has a reputation beyond reputeGülsel ŞEN has a reputation beyond reputeGülsel ŞEN has a reputation beyond repute


Standart yağ asitleri

Sponsorlu Bağlantılar
1. YAĞ ASİTLERİ
1.1. GİRİŞ
Yağasitleri kısaca, genellikle çift sayıda karbon atomu içeren, düz zincirli ve değişik zincir uzunluğuna sahip monobazik organik asitler şeklinde tanımlanabilir. Doğada bulunan ve yapıları bu güne değin açıklığa kavuşturulabilen yağasitlerinin sayısı 200 den fazladır. Ancak bu doğal yağasitleri yanında, bunların çeşitli kimyasal tepkimelere uğramaları sonucu yapıları ile fiziksel ve kimyasal özellikleri değişen farklı yağasitleri de, yağların yapısında oluşabilmektedir. Ayrıca doğada bulunan bütün yağasitlerinin sayı ve yapıları hakkında tam bir bilgiye sahip olunduğu da söylenemez.. Özellikle yeni keşfedilen kimi yağ hammaddelerine bağlı olarak, üzerinde yeni çalışılmaya başlanan yağlarda, yapısal farklılık gösteren yeni yağasitlerine rastlanmaktadır.
Bugüne değin yapıları açıklığa kavuşturulmuş yağasitleri en az iki ve en çok yirmi altı karbon atomu içerirler ve daha uzun zincirli yağasitleri genellikle mumların yapısında yer almaları nedeniyle, mümasilleri olarak adlandırılırlar. Ancak bu yağasitleri zinciri oluşturan karbon atomları arasındaki bağ sayısı ile, birden fazla olan bağların yer ve adedine bağlı olarak değişik seviyelerde doymamıştık gösterirler. Ayrıca bu yağasitleri, aynı zincir uzunluğundaki doymuş yağasitlerine kıyasla fiziksel ve kimyasal özellikler yönünden büyük farklılıklar ortaya koyarlar. Nitekim doymuş ve doymamış yağasitleri, aynı sayıda karbon atomu içermeleri halinde bile, ersime ve kaynama noktaları ile optik özellikleri ve özellikle radikal yapısına (R-) bağlı olarak verebilecekleri değişik tepkimeler yönünden, çok büyük farklılıklar gösterirler. Bunun yanında sistematik bir sınıflandırma kapsamında incelendiğinde, doğadaki canlıların lipid dokularında, halka içeren yağasitleri ile substitüe yağasitlerine rastlandığı gibi, zincir yapısı dallanma gösteren izo yağasitleri ile yapısında tek sayıda karbon atomu içeren yağasitlerinin varlığı da saptanmıştır.
Genel olarak yağasitlerinin fiziksel ve kimyasal özelliklerinin değişimi ile molekül ağırlıkları, dolayısı ile zincir uzunlukları arasında çok yakın bir ilişki söz konusudur. Bütün yağasitleri zayıf asitler olup sudaki erirlikleri zincir uzunluğu ile ters orantılı olarak azalan tuzları oluştururlar. Yüksek moleküllü yağasitlerinin alkali tuzlan yüzey aktif maddelerdir ve sulu ortamda hidrolize olurlar.
Yağasitlerinin toprak alkali ****lleri ve ağır ****llerle verdikleri tuzların sudaki çözünürlükleri ise, zincir uzunlukları ile ters orantılı olarak değişim gösterirler.
Daha önce de değinildiği gibi, doğada bulunan yağasitlerinin tümüne yakın kısmı yapılarında çift sayıda karbon atomu içermektedir. Genellikle canlıların dokularında biriken yağın oluşumu bugün için tüm basamakları ile tam olarak açıklanamamaktadır. Ancak genel kanı, özellikle bitkisel alemdeki yağ sentezlenmesinde, su ve CO2 ten oluşan karbonhidratların kullanıldığı yönündedir. Özellikle yağlı tohumlarda olgunluk periyodunun ilerlemesi ile karbonhidrat miktarının azalıp, yağ miktarının yükselmesi bu görüşü doğrulamaktadır. Bu oluşum şeklinde tüm kademeler bilinmemekle birlikte karbonhidratların glikoz, aktive olmuş asetik asit ve yağasitleri şeklinde bir tepkime zinciri izlediği sanılmaktadır.
1.2. Yağasitlerinin Genel Yapısı
Lipidlerin yapısında yer alan yağasitleri, pek azının dışında hemen hepsi tek karboksil gurubu içerirler.Diğer bir deyişle, yağasidi molekülü bir alkil (R-) ve bir karboksil (-COOH) gurubundan oluşmuştur. Buna bağlı olarak, bir yandan karboksil dışında kalan zincir üzerinde değişik tepkimeler oluşabilirken, karboksil gurubu da,molekülün asidik karakterini belirlemektedir. Ancak asidin karboksil gurubunda yer alan oksijen atomları tepkimelerdeki işlevleri yönünden aynı değerlilikte olup, bu husus aşağıdaki eşitliklerde gösterildiği gibi elektron formülleme sistemi yardımıyla net olarak açıklığa kavuşturulmuştur. Bugün kabul edilen görüşe göre, karboksil gurubundaki oksijenlerin gösterdikleri bu özellik, anyonların mezomerik karakterinden ileri gelmektedir.
1.3. Yağasitlerinin İsimlendirilmesi
Sistematik isimlendirmede, yağ asidi ile aynı sayıda karbon atomundan oluşan hidrokarbonun karbon sayısının Latince ifadesinden türetilen sistematik ismi esas alınır ve bu ismin sonundaki an eki kaldırılıp, yerine alkan yağasitleride anoik asit, alken yağasitlerinde enoik asit ve alkin yağasitlerinde inoik asit takısının eklenmesi ile isimlendirme tamamlanmış olur. Buna göre örneğin 6 adet karbondan oluşan bir doymuş asitin adı, 6 karbonlu hidrokarbon olan heksan dan hareketle heksanoik asit olurken, alken gurubundan olması halinde heksenoik asit ve alkin gurubundan olması halinde de heksinoik asit olur.
Ancak yapıdaki karbon atomu sayısı esas alınarak yapılan bu isimlendirmede zincirdeki karbon atomları karboksil gurubundan başlanarak numaralandırılır. Bu husus özellikle yağasidinin yapıda doymamış bağ, yan dal, halka içermesi veya substitüe yapıda olması halinde büyük önem taşır. Çünkü sistematik isimlendirmede asidin molekül yapısının açıklanması da, ilke olarak benimsendiğinden, yukarıda değinilen özelliklerin karbon numarası ve kaç adet olduğu belirtilerek isimlendirilmesi gerekir. Bu açıklamalar ışığında örneğin oleik asidin sistematik adı 9-oktatekenoik asit olarak ifade edilirken, linoleik asidin sistematik adı, 9,12-oktatekadienoik ve Linolenik asidin sistematik adı ise, 9,12,15-oktatekatrienoik asit şeklinde söylenir. Kimi zaman literatürlerde doymamış yağasitleri yazılı olarak ifade edilirken, isimlendirmenin başında doymamışlığı özellikle vurgulamak üzere (A) harfi kullanılır ve yapıdaki çift bağların yeri bundan sonra söylenerek, 9, 9,12 ve 9,12,15 şeklinde ifade edilir.
Bu arada yapıda yan dal ya da substitüe asitlerde olduğu gibi oksijen ya da hidroksil bağlı olması halinde, bunların bağlı olduğu karbon numarası ve yan dal ya da diğer bağlı atom ve atom grupları, 3,9-Dimetil, 12-Oksi, 6-Okso, 7,8-Epoksi veya 11 -A2,3 Siklopentenil gibi, çift bağlardan önce vurgulanır.
1.4. Yağasitlerinin sınıflandırılması
Doğada bulunan yağasitlerinin farklı yapılarına karşın, belirli gruplar halinde incelendiğinde, kendi aralarında homolog seriler oluşturdukları görülür. Ayrıca genel bir kaide olarak, zincir yapısı dallanma göstermeyen, ya da düz zincirli yağasitleri şeklinde adlandırılan yağasitleri, yapılarında çift sayıda karbon atomu içerirlerken, zincir yapısı dallanma gösteren izo-yağasitlerinin içerdiği karbon atomu sayısı, çift ya da tek sayıda olabilmektedir. Ancak yağasitlerinin zincir yapısındaki farklılıklar, yalnızca düz ya da dallanmış yapıda olmaları ile sınırlı değildir. Bunun yanında substitüe, doymuş, doymamış veya halkalı yapıda olup olmamalarına göre de, bu farklılıklar ortaya çıkabilmektedir. Molekül yapılarında saptanan bu farklılıklar, yağasitlerinin fiziksel, kimyasal ve fizyolojik niteliklerinde de değişikliklere neden olduğundan, sistematik bir yaklaşım içinde sınıflandırılarak incelenmelerini zorunlu kılmıştır. Özellikle molekül yapılarına bağlı olarak oluşturdukları homolog seriler esasına göre incelendiklerinde, kimi örneklere doğada nadir olarak rastlansa da, bunları aşağıda verilen şemada görüldüğü gibi sınıflandırmak olasıdır.
__________________
Bulutlar ağlamasa yeşillikler nasıl güler?
Mevlana
Gülsel ŞEN isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Bu mesajdan alıntı yap
Alt 13-2008   #2
S Moderator
 
Gülsel ŞEN - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: 22-05-2008
Yaş: 41
Mesajlar: 1.128
Tecrübe Puanı: 81
Gülsel ŞEN has a reputation beyond reputeGülsel ŞEN has a reputation beyond reputeGülsel ŞEN has a reputation beyond reputeGülsel ŞEN has a reputation beyond reputeGülsel ŞEN has a reputation beyond reputeGülsel ŞEN has a reputation beyond reputeGülsel ŞEN has a reputation beyond reputeGülsel ŞEN has a reputation beyond reputeGülsel ŞEN has a reputation beyond reputeGülsel ŞEN has a reputation beyond reputeGülsel ŞEN has a reputation beyond repute


Standart

Sponsorlu Bağlantılar
 Düz zincirli ( n-) yağasitleri
 Doymuş yağasitleri
* Monokarbonik yağasitleri
* Dikarbonik yağasitleri
 Doymamış yağasitleri
* Çift bağlı yağasitleri (Alken yapısında olanlar)
- Monoen yağasitleri
- Poliyen yağasitleri
* İzolen yağasitleri
* Konjuge yağasitleri
 Üç bağlı doymamış yağasitleri (Alkin yapısında olanlar)
* Monoin yağasitleri
* Polyin yağasitleri
- İzolin yağasitleri
- Konjuin yağasitleri
 Substitüe olmuş yağasitleri
 Halka içeren ( Siklik) yağasitleri
 Dallanmış zincirli (İzo-) yağasitleri
Daha önce de değinildiği gibi, özellikle kimyasal yapıları esas alınarak gruplandırılan bu asitlerin fiziksel ve kimyasal nitelikleri birbirinden çok farklı olması nedeniyle, gerek biyolojik işlevleri, gerekse kulanım amaç ve yerleri de, oldukça değişiklik gösterir. Bununla birlikte yapılan bu sistematik sınıflandırmaya karşın, yağasitlerine ait özgün molekül yapılarının yanında, gösterdikleri izomer yapılarının da iyi bilinmesi, bileşiminde yer aldığı yağa yansıttıkları niteliklerin açıklanabilmesi yönünden büyük önem taşır.
1.4.1. Düz Zincirli ( n ) Yağasitleri
Yağasitlerinin bileşen olarak yer aldığı canlı yapısındaki tüm yağ ve yağ benzeri maddeler, genellikle zincir yapısı dallanma göstermeyen doymuş ve doymamış yağasitlerini ester formunda içerirler. Yağasitlerinin bu bileşikler içinde serbest veya buna yakın bir formda bulunabilmeleri, herhangi bir bozulma tepkimesi oluşmadıkça, çok nadir olarak rastlanan bir durumdur.
Bu grupta yer alan yağasitleri içerdikleri karbon atomu sayısı ya da molekül ağırlıklarına bağlı olarak homolog bir seri oluştururlar. Bu nedenle de gösterdikleri fiziksel ve kimyasal özellikler, seri içindeki yerlerine bağlı olarak değişmektedir. Ancak serideki yerine göre ortaya çıkan bu düzenli değişim, aynı sayıda karbon atomu içermelerine karşın, doymuş ya da doymamıştık gibi bir farlılık ortaya çıkması halinde derhal bozulur. Bu nedenle düz zincirli yağasitlerinin homolog seri oluşturmaları, her şeyden önce, seri üyelerinin tümünün doymuş yapıda olmaları, ya da aynı derecede doymamış yapı göstermeleri ile sınırlıdır. Çünkü özellikle karboksil (-COOH) grubu dışında, alkil (R-) grubuna dayalı olarak oluşan tepkimeler, doymuş ve doymamış yapıdaki n-yağasitlerinde büyük farklılıklar gösterir. Örneğin doymamış yapıdaki yağasitlerinin kolaylıkla katılma tepkimeleri verebilmelerine karşın, doymuş yağasitlerinin doymamış yağasitlerine dönüştürülmeleri, oldukça zor gerçekleştirilebilen tepkimedir.
1.4.1.2. Doymuş n-Yağasitleri
Bütün yağların doğal yapılarında, çift sayıda karbon atomlarından oluşan doymuş yağasitlerinin yer aldığı bilinmektedir. Genel formülleri, CH3.(CH2)n.COOH ya da çok daha genel bir yaklaşımla, R-COOH şeklinde de formüle edilebilirler.
Doğadaki yağların yapısında gliserid formunda olmak üzere en küçük üye olarak, bütirik aside [CH3(CH2)2-COOH] rastlanmıştır. Bu grubun doğadaki yağlarda rastlanan en uzun zincirli üyesi lignoserik (Tetrakosanoik) asittir. Doğada bulunan daha uzun zincirli doymuş asitler, mumların yapısında serbest veya ester formunda bulunduklarından, mum asitleri olarak adlandırılırlar. Ancak bu asitlerden de doğada saptanabilen en uzun zincirli Üyesi, ŞJj a,d,ej (şarbon atomundan oluşan Oktatriakontanoik asittir.)
Doymuş yağasitleri yukarıda da değinildiği gibi, büyük bir çoğunlukla çift sayıda karbon atomundan oluşmalarına karşın, margarin asidi (Cı7H33COOH) gibi, yapılarında tek sayıda karbon atomu içeren yağasitlerine de rastlanabilmektedir. Aynı şekilde insan saçından izole edilen yağda, 7, 9, 11 ve 13 adet karbon atomundan oluşmuş doymuş yağasitlerinin varlığı da saptanmıştır.
Doğada bugüne değin saptanan doymuş yağasitlerinin sistematik ve trivial (yaygın) isimleri ile kimi önemli özellikleri toplu olarak verilmiştir. Bu özellikleri yanında doymuş yağasitleri renksiz bileşikler olup, çözeltileri kısa dalga boylu bölgeye kadar ışığı soğurmazlar (absorbsiyon). Serinin 10 karbon atomundan oluşan kaprinik asite kadar olan küçük moleküllü üyeleri, normal oda sıcaklığında sıvı haldedir.
Çizelge 1.Doğada bulunan başlıca doymuş yağasitleri ve kimi özellikleri (Wachs, 1964)
Kapalı Formül Sistematik adı
Yaygın adı
Mol. ağ., g
Donma nok., °C
Ergime nok., °C
Kay. nok., °C
Asit sayısı
Doğada bulunduğu yerler

C3H7OOH Bütanoik Asit
Bütirik Asit
88.10
-8.0
-5.6
163.5/ 760
636.8
Süt yağında %2.5-4.5

C5H11C3OH Heksanoik Asit
Kapronik Asit
116.16
-3.4
- 1.5
205. 8/ 760
483.0
Süt yağında % 1-2

C7H15COOH Oktanoik Asit
Kaprilik Asit
144.21
16.0
16.0
239.7/ 760
389.0
Koko yağında %6-8

C9H15COOH Dekanoik Asit
Kaprinik Asit
172.26
31.3
31.3
270.0/ 760
325.7
Süt ve palm çekirdeği yağında

C11H23COOH Dodekanik Asit
Laurik Asit
200.31
43.5
43.6
130.5/1 mm
280.1
Süt ve Palm yağında

C13H27 COOH Tetradekanoik Asit Miristik Asit
228.36
54.4
54.8
149.2/1 mm 245.7
Pek çok bitkisel ve hay. yağlarda
C15H26 COOH Heksadekanoik
Asit
Palmitik Asit
256.42
62.9
62.6
167.4/ Imm
218.8
Bütün yağlarda

C17H33 COOH Oktadekanoik Asit
Stearik Asit
284.47
69.6
69.6
183.6/1 mm
197.2
Hayvan vücut yağı, süt yağı ve tropikal bitki. tohum yağında

C19H39 COOH Eikosanoik Asit
Araşidik Asit
312.52
75.4
75.3
205.0/1 mm
179.5
Yerfıstığı yağında %3, diğer yağlarda eser miktarda

C21H43 COOH Dokosanoik Asit
Behenik Asit
340.57
79.9
79.9
306.0/60 mm
164.7
Kolza ve yer fıstığı yağlarında %1'den az

C23H47 COOH Tetrakosanoik Asit
Lignoserik Asit
368.62
84.2
84.1
- -
152.2
Yerfıstığı ve kolza yağlarında %3'den az


Buna karşın kaprinik asitten başlayarak daha büyük moleküllü olan tüm üyeler, normal oda sıcaklığında kristal haldedir. Ancak asidin saflık derecesi yükseldikçe bu kristalleşme iri ve gevşek bir yapı gösterir.
Buna karşın eğer homolog serideki herhangi bir asit, serideki diğer üyelerden bir veya birkaçı ile karışmış halde ise, oluşan kristaller küçük ve sıkı bir yapı gösterir. Doymuş yağasitleri için bilinen en duyarlı ve güvenilir saflık kriteri ergime noktası olup, bir aside homolog serideki diğer üyelerden bir veya birkaçının, molekül ağırlığını etkilemeyecek düzeyde karışması halinde bile, bu kriterde belirgin bir farklılaşma ortaya çıkar. Doymuş yağasitlerinin de, moleküldeki karbon atomu sayısının artışına paralel olarak, gerek ergime, gerekse kaynama noktaları yükselirken, buhar basınçları ters yönde değişerek düşmektedir. Bu nedenle serinin ilk üyeleri normal basınç altında gösterdikleri kaynama noktasına bağlı olarak destile edilebilirken, 12 karbon atomu içeren laurik asit dahil olmak üzere serinin daha yüksek moleküllü üyeleri, ancak vakum altında ve su buharı destilasyonu yoluyla destile edilebilmektedir. Aksi koşullarda yüksek moleküllü üyelerin, kaynama için çok yüksek sıcaklığa gereksinim duymaları nedeniyle, kaynama sıcaklığına ulaşamadan parçalanmaları sözkonusudur.
__________________
Bulutlar ağlamasa yeşillikler nasıl güler?
Mevlana
Gülsel ŞEN isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Bu mesajdan alıntı yap
Alt 13-2008   #3
S Moderator
 
Gülsel ŞEN - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: 22-05-2008
Yaş: 41
Mesajlar: 1.128
Tecrübe Puanı: 81
Gülsel ŞEN has a reputation beyond reputeGülsel ŞEN has a reputation beyond reputeGülsel ŞEN has a reputation beyond reputeGülsel ŞEN has a reputation beyond reputeGülsel ŞEN has a reputation beyond reputeGülsel ŞEN has a reputation beyond reputeGülsel ŞEN has a reputation beyond reputeGülsel ŞEN has a reputation beyond reputeGülsel ŞEN has a reputation beyond reputeGülsel ŞEN has a reputation beyond reputeGülsel ŞEN has a reputation beyond repute


Standart

1.4.1.2. Doymamış Yağasitleri
Doğal yağlarda bulunan doymamış yağasitleri, zincir yapısında bir veya bir kaç çift bağ, yada üçlü doymamış bağın yer alması ile karakterize edilirler. Yüksek molekül yapısında ve kuvvetli doymamışlık gösteren yağasitleri üzerinde yapılan çalışmalar, izomerizasyon ve polimerizasyon tepkimelerine çok yatkın olduklarını ortaya koymuştur. Doğada rastlanan tüm doymamış yağasitleri de, zincir yapıları dallanma göstermediği takdirde, çift sayıda karbon atomu içerirler ve aynı sayıda karbon atomundan oluşan doymuş yağasitlerine kıyasla bilinen çözgenlerde daha kolaylıkla çözünürler. Diğer yandan kimi konjuge yapıdaki yağasitleri ile trans formdaki yağasitleri dışındaki doymamış yağasitlerinin ergime ve donma noktaları, aynı zincir uzunluğundaki doymuş yağasitlerine kıyasla daha düşüktür. Buna karşın kaynama noktaları ile buhar basınçları, aynı zincir uzunluğundaki doymuş yağasitleri ile kıyaslandığında, önemli bir farklılık sözkonusu değildir. Bu arada doymamış yağasitlerinin yoğunlukları ile kırılma indileri, aynı zincir uzunluğundaki doymuş yağasitlerine kıyasla daha yüksektir.
1.4.1.2.1. Çift Bağ İçeren (Alken) Yağasitleri
Doymamış yağasitleri içerisinde doğada çok yaygın olarak bulunurlar. Alken yağasitlerinden doğada bugüne değin rastlanan en küçük moleküllüleri on karbonlu, en uzun zincirlisi ise, otuz karbonludur. Gene doğada bulunan doymamış yağasitleri içinde, izolen yapıda olanlarda en çok altı adet çift bağ bulunurken, konjuge yapıda olanlarda bu sayı ancak dörde yükselmektedir.


1.4.1.2.1.1. Monoen Yağasitleri
Bu grup yağasitlerinin genel formülü CnH(2n-2)O2 olup, zincir uzunluğuna, çift bağın zincirdeki yerine ve gösterdiği yerel ya da geometrik izomeriye bağlı olarak, farklı yapıda pek çok monoen yağasidini formüle etmek mümkündür. Ancak olası monoen yağasitlerinin tümüne, en azından bugüne değin, doğada rastlamak mümkün olmamıştır. Bu serinin küçük moleküllü olanları doğal yağların yapısında yer almamaktadır. Buna karşın zincir uzunluğu 10-14 karbon atomu arasında değişen monoen yağasitlerinin ise, bazı familyalara ait bitkilerin değişik aksamlarından elde edilen yağlarda ve oldukça düşük miktarlarda bulundukları saptanmıştır.
Bu serinin tipik ve en yaygın olan iki üyesi, heksadesenoik (Palmitoleik) asit ile Oktatesenoik (Oleik) asittir. Bunlardan palmitoleik asit daha çok deniz hayvanları yağları için karakteristik bir bileşenken, oleik asit bugüne değin bilinen bütün doğal yağların yapısında yer almıştır. Serinin yüksek yapılı olan 22 karbonlu asitlerinden erusik asit dışındaki tüm diğer üyeleri, gene münferit kimi familyalara ait bitkilerin yağlarında düşük miktarlarda bulunmaktadır.
Doğal yağlarda bugüne değin saptanmış olan başlıca monoen yağasitlerine ait kimi özellikler, Çizelge 3.8'de topluca verilmiştir.
1.4.1.2.1.2. Polien Yağasitleri
Yapışında iki veya daha fazla sayıda çift bağ içeren düz zincirli yağasitleri de, doğada oldukça yüksek sayı ve miktarda bulunmaktadır. Sadece bitkiler veya kara hayvanları sözkonusu olduğunda, bu asitlerin büyük bir çoğunluğu, 18 karbon atomundan oluşan seriye aittir. Buna karşın soğukkanlı hayvanların yağlarında ise, daha uzun zincirli polienik yağasitleri yer almaktadır.
Bir yağdaki polienik yağasitlerinin çeşit ve miktarı, o yağın kuruyan veya yarı kuruyan karakterde olmasını belirlediği gibi, diğer kimi özelliklerini de etkilemektedir. Örneğin, bir polienik yağasidindeki çift bağların zincir üzerinde münavebeli olarak sıralanıp sıralanmaması, onun konjuge, ya da isolen yapı kazanmasına neden olurken, bu çift bağların zincirdeki sayısı ve yeri, o asidin biyolojik aktivitesini (esas yağasidi) ve düzeyini belirlemektedir.

Çizelge 2. Doğada bulunan monoen yağasitleri ile kimi fiziksel ve kimyasal özellikleri, (Kaufmann 1958)
Kapalı formülü
Sistematik adı
Yaygın adı
Mol. ağ-
Asit sayısı
iyot
sayısı
Ergime nok.°C
Kayn. nok.°C
Bulunduğu Yerler

CH3 (CH2)4CH=CH(CH2)2COOH
4-Desenoik asit
Obtusilik asit
170.2
330
149
--
150/.3
Lindera yağı

CH2=CH(CH2)7COOH
9-Desenoik asit
Kaproleik asit
170.2
330
149
--
148/15
Süt yağında

CH3 (CH2 )6CH=CH(CH2)2COOH
4-Dodesenoik asit
Linderik asit
198.3
283
128
1.3
172/13
Laureceae toh.

CH3(CH2)5CH=CH(CH2)3COOH
5-Dodesenoik asit
Lauroleik asit
198.3
283
128
--

Balina yağı

CH3CH2CH=CH(CH2)7COOH
9-Dodesenoik asit

198.3
283
128
--

Süt yağında

CH3(CH2)8CH=CH(C H2)2COOH
4-Tetradesenoik a.
Tsuzuik ast
226.3
248
112
16-18.5

Lauraceae toh.

CH3(CH2)7CH=CH(CH2)3COOH
5-Tetradesenoik asit
Fiseterik asit
226.3
248
112


Deniz hay. yağı

CH3(CH2)3CH=CH(CH2)7COOH
9-Tetradesenoik asit
Miristoleik asit
226.3
248
112
-4.5-(4)

Depo ve Süt Yğ.

CH3(CH2)5CH=CH(CH2)7COOH
9-Heksadesenoik a.
Palmitoeik asit
254.4
221
100
0-5

Tüm yağlarda

CH3(CH2)7CH=CH(CH2)7COOH
9-Oktadesenoik asit
Oleik asit
282.5
199
90
13- 16
235/l5
Tüm yağlarda

CH3(CH2)5CH=CH(CH2)9COOH
11-Oktadesenoik aç.
Vaksenik a (t) 282.5
199
90
39

Sığır iç yağı

CH3(CH2)8CH=CH(CH2)4COOH
6- Oktadesenoik asit
Petroselik asit
282.5
199
90
32-33

Umbellifera T.

CH3(CH2)9CH=CH(CH2)7COOH
9-Eikosenoik asit
Gadoleik asit
310.5
181
82
23-23.5

Deniz hy. Yğ.

CH3(CH2)7CH=CH(CH2)9COOH
1 1-Eikosenoik asit

--- 310.5
181
82
20

Yoyoba yağı

CH3(CH2)9CH=CH(CH2)9COOH
1 1-Dokosenoik asit
Setoleik asit
338.6
166
75


Deniz hy. Yğ.

CH3(CH2)7CH=CH(CH2), ,COOH
13-Dokosenoik asit
Erusik asit
338.6
166
75
33.5
254/,2
Krusifera T.yğ.

CH3(CH2)7CH=CH(CH2)ı3COOH
15-Tetrakosenik asit
Selaholeik as.
366.6
153
69
39

Balık yağı

CH3(CH2)15CH=CH(CH2)7COOH
9-Heksakosenik asit
---
394.7
142
64
-

Yosun yağı

CH3(CH2)7CH=CH(CH2)15COOH
1 7-Hexacosenoik a.
Ximenik asit
394.7
142
64


Ximenin Th.Yğ

CH3(CH2)7CH=CH(CH2)19COOH
21-Triacontenoic a.
Lumekuik asit
450.8
124
56


Ximenin Th. Yğ
__________________
Bulutlar ağlamasa yeşillikler nasıl güler?
Mevlana
Gülsel ŞEN isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Bu mesajdan alıntı yap
Alt 13-2008   #4
S Moderator
 
Gülsel ŞEN - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: 22-05-2008
Yaş: 41
Mesajlar: 1.128
Tecrübe Puanı: 81
Gülsel ŞEN has a reputation beyond reputeGülsel ŞEN has a reputation beyond reputeGülsel ŞEN has a reputation beyond reputeGülsel ŞEN has a reputation beyond reputeGülsel ŞEN has a reputation beyond reputeGülsel ŞEN has a reputation beyond reputeGülsel ŞEN has a reputation beyond reputeGülsel ŞEN has a reputation beyond reputeGülsel ŞEN has a reputation beyond reputeGülsel ŞEN has a reputation beyond reputeGülsel ŞEN has a reputation beyond repute


Standart

1.4.1.2.1.3. İsolen yağasitleri
Yapısındaki doymamış bağların tek ve çift bağ şeklinde birbirini izleyen bir sıralanma göstermediği bütün polienik yağasitlerine, isolen yağasitleri denir. Bu yağasitleri, iki doymamış bağ arasında bir (-CH-) gurubunun yer aldığı konjuge yağ asitlerine kıyasla, fiziksel ve kimyasal yönden farklı özellik gösterirler.
İsolen yağasitlerinin özellikle beslenme açısından önem taşıyan grubunu, memeliler tarafından sentezlenemedikleri için, esas yağasitleri olarak adlandırılan ve yüksek biyolojik aktivite gösteren yağasitleri oluşturur. Bu asitlerin ortak özellikleri yapılarında 18 veya 20 adet karbon atomu içermeleri ve karbon atomları metil grubundan başlayarak numaralandırıldığında, zincirdeki çift bağların yerinin dokuzuncu karbon atomundan öteye gitmesidir. Ayrıca tümü cis-formda olan bu asitler, taşıdıkları biyolojik aktivite, (ω) harfi ile sembolize edildiğinden, omega yağasitleri olarak da adlandırılırlar.
Çizelge 3. Esas Yağasitlerinin Biyolojik Aktiviteleri (Baltes, 1975)
Yaygın adı
Sistematik adı
1 g yağasidi / biyolojik aktivite

Linoleik asit
co-6,9-Oktatekadienoik asit
100

Dihomo linoleik asit
ro-6,9- Eikosadienoik asit
46

Linolenik asit
a>-6,9, 12-Oktatekatrienoîk asit
115

Dihomo linolenik asit
co-6,9,12- Eikosatrienoik asit
102

Araşidonik asit
0-6,9, 1 2, 1 5-Eikosatetraenoik asit
130


Buna karşın doğada bugüne değin saptanmış olan başlıca isolen yağasitleri ile kimi özellikleri, Çizelge 3.10'da verilmiştir. Bunlardan aynı zamanda esas yağasidi, olan linoieik asidin bulunduğu yerler, çoğunlukla bitkisel alemle sınırlı kalırken, daha fazla doymamışlık ve zincir uzunluğu gösterten isolen yağasitleri, su ürünlerinin lipidlerinde yer almaktadır.






Çizelge 4 . Doğada Bulunan Başlıca İsolen Yağasitieri (Baltes, 1975)
Sistematik adı
Yaygın adı
Kapalı formülü
Molekül ağırlığı g iyot sayısı
Ergime nok.°C

2,6-Dekadienoik asit
--
C,oH,602
168.23 301.7
-

2,8-Dodekadienoik asit
--
C,2H20O2
196.28 258.6
-

9,12-Oktatekadienoik asit
Linoleik asit
C18H32O2
280.44 181.2
-5.2

1 1,14-Eikosadienoik asit
--
C20H36O2
308.49 164.5
--

6,10,14-Heksadecatrienoik asit
Hiragonik asit
C,6H26O2
250.37 310.6
-

9,12,15-Oktatekatrienoik asit
Linoienik asit
Cı8H3oO2
278.42 273.8
- 11

6,9,12-Oktatekaırienoik asit
--
C18H30O2
278.42 273.8
-

8,1 1,14-Eikosatrienoîk asit
--
C2oH34O2
306.47 284.4


4,8,12,1 5-Oktatekatetraenoik asit
Morptctîk asit
C18H28O2
276.40 367.6
~

5,8,1 1,14-Eikosaıevraenoik asit
Araşioonîk asit
C2oH32O2
304.46 333.5
-49.5

4,8, 12, 15, 18-Eikosapentaenoik asit
Timnodonik asit
C2oH3oO2
302.44 419.7


4,8, 12, 15, 18, 21Dokosaheksaenoik
Klupanodonik a.
C22H28O2
328.47 463.8


3,8,12,15,18,21Teirakosaheksaenoik a.
Nişin ik asit
C24H36O2
356.41 427.2
_
__________________
Bulutlar ağlamasa yeşillikler nasıl güler?
Mevlana
Gülsel ŞEN isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Bu mesajdan alıntı yap
Alt 13-2008   #5
S Moderator
 
Gülsel ŞEN - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: 22-05-2008
Yaş: 41
Mesajlar: 1.128
Tecrübe Puanı: 81
Gülsel ŞEN has a reputation beyond reputeGülsel ŞEN has a reputation beyond reputeGülsel ŞEN has a reputation beyond reputeGülsel ŞEN has a reputation beyond reputeGülsel ŞEN has a reputation beyond reputeGülsel ŞEN has a reputation beyond reputeGülsel ŞEN has a reputation beyond reputeGülsel ŞEN has a reputation beyond reputeGülsel ŞEN has a reputation beyond reputeGülsel ŞEN has a reputation beyond reputeGülsel ŞEN has a reputation beyond repute


Standart

1.4.1.2.1.4. Konjuge yağasitleri
İsolen yağasitlerine kıyasla değişik bitkisel ve hayvansal lipidlerin yapıtaşı oldukları oldukça geç saptanan konjuge yağasitlerinin çift bağlarına ait özellikleri oldukça geç açıklığa kavuşturulabilmiştir.
Konjuge yağasitleri, benzer kapalı formül ile gösterilebilen isolen yağasitlerine kıyasla, fiziksel ve Kimyasal yönden oldukça farklı özellik gösterirler. Her şeyden önce bu yağasitleri, çift bağların konjuge yapıda olmaları nedeniyle, isolen yağasitlerine kıyasla kimyasal tepkimelere daha kolaylıkla girerler.
Özellikle sahip oldukları dien-konjugasyon yapının değişik kimyasal tepkimelere çok meyilli olması, bu tip asitlerin sanayide çok yönlü işlenmelerini mümkün kılmaktadır. Bu asitlerin konjugasyona bağlı olarak kromofor yapı içermeleri, belirli dalga boylarındaki ışığı soğurmalarını ve yapısında yer aldıkları bileşiklerde saptanabilmelerini sağlamaktadır. Bu yağasitlerini yüksek oranda içeren yağlar, konjuge yapı özelliğinin doğal bir sonucu olarak hava oksijeni ile kuruma tepkimesi verirler ve ağırlık kaybına uğramaksızın dayanıklı film oluştururlar. Bu özellikleri nedeniyle de, bu tip yağlar lak ve yağlı boya sanayi için önemli ve aranan hammaddelerdir. Yine bu tip yağlar yüksek sıcaklık derecelerinde ısıtıldıklarında, bir yandan serbest yağasitlerini, diğer yandan bunların polimerizasyon ürünlerini oluşturduğundan, giderek jelimsi bir yapıya dönüşürler.
1.4.1.2.2. Alkin Yağasitleri
Günümüze değin alkin yağasitleri serisinden oldukça fazla miktarda alkin örnek saptanmışsa da, bunlar içinde taririnik asit, isanik asit ve ximenik asit, yapıları en iyi açıklığa kavuşturulmuş olanlarıdır.
Bunlardan taririnik asitin sistematik adı, 6-oktatesinoik asit olup, orta Amerika'da doğal olarak yetişen picramnia çeşitlerinin tohum yağlarında %90'a kadar yer almaktadır. Günümüzde sentetik yolla ve doğal taririnik asitle aynı özellikte olmak üzere elde edilebilmektedir.
Polyinik yağasitlerinden isanik asit, yüksek derecede doymamışlığına karşın, normal koşullarda katı formda olan, hidrojene edildiğinde 10 hidrojen atomu alarak stearik aside dönüşen ve yapısında bir adet çift bağ ve iki adet üçlü doymamış bağ içeren bir yağasididir. Bu yapısına rağmen kuruma tepkimesi vermeyen isanik asit, ısıtıldığında ekzoterm tepkime sonucu polimerize olarak, lastiğimsi bir kitleye dönüşmekte ve bu kitle ısıtılmaya devam edildiğinde 250°C sıcaklıkta patlamalarla değişimini sürdürmektedir.
1.4.2. Substitüe Olmuş Yağasitleri
Bu guruba yağların ya da mumların yapılarında doğal olarak yer alan Oksi veya Keto- yağasitleri dahildir.
Doğada bulunan en yaygın keto yağasidi likanik asittir. Ayrıca 6-Keto-stearik asitte genellikle bu asitle birlikte bulunur. Keto yağasitlerinden diğer önemli bir temsilci ise, 13-K.eto-dotriakontanoik asittir.
Doğal lipidlerin yapısında bulunan oksi veya hidroksi yağasitlerinin sayısı da oldukça fazladır. Fakat bunlardan ancak bir kısmının özellikleri ve yapıları bilinmektedir. Bütün doğal oksi yağasitleri, içerdikleri ve hidroksil sayısı yardımı ile saptanabilen hidroksil (-OH) grupları nedeniyle, optikçe aktif olup polarize ışığı sağa ya da sola çevirirler.
1.4.3. Halka İçeren Yağasitleri
Flacourtiaceae familyasına ait değişik bitkilerin tohum yağlarında bulunan bu yağasitleri, trigliserid formunda bulunurlar ve kendilerine özgü kimyasal yapıları nedeniyle, fizyolojik ve terapötik etkiye sahiptirler. Bu yağasitleri düz zincir sonunda yer alan siklopentenil halkası ile karakterize edilirler. Buna uygun olarak ta, genel formüllerini aşağıdaki şekilde şematize etmek olasıdır.

Halka içeren yağasitlerinden özellikle kolmogrik asit, uzun süreden beri bilinen olumlu etkisi nedeniyle, cüzzam tedavisinde yararlanılan ilaçların yapımında kullanılmaktadır. Ayrıca hidnokarpik ve koulmogrik asitler bu serinin uzun yıllardan beri en çok tanınan üyeleridir.
Doğada rastlanan ve halka içeren yağasitlerinin tümü doymamış yapıda ve siklopentenil halkasındaki çift bağ nedeniyle optikçe aktiftir. Hidrojenle duyurulduklarında, tekabül ettikleri doymuş yağasidine dönüşürlerken, oksidatif tepkimelere girdiklerinde, sahip oldukları beşli halkanın parçalanması sonucu, iki ya da üç karboksil gurubu içeren organik asitleri verirler.
1.4.4. Dallanmış Zincirli Yağasitleri
Yapılan sistematik araştırmalar sonucu, özellikle tüberküloz basilleri ile aynı familyadan kimi bakterilerin lipidlerinde, yan dal olarak alkil içeren yağasitlerinin varlığı saptanmıştır. Böylece aside dayanıklı olan bu bakterilerin, doğadaki yüksek yapılı hayvansal ve bitkisel organizmalara kıyasla çok farklı yapıda olmalarının nedeni açıklanabilmiştir. Değişik organik çözücülerle yapılan çalışmalar sonucu, bu bakterilerden asetonda çözünen yağlar, fosfotidler ve mumlardan oluşan değişik lipid fraksiyonları izole edilebilmiş ve bu fraksiyonların yapıları araştırılmıştır. Yapılan araştırmalar sonucunda sözkonusu fraksiyonların yapısında bu lipidler için bilinen bileşenler yanında, karmaşık ve değişik zincir yapısında izo yağasitlerinin varlığı da saptanmıştır.
Bu gün için bilinen, bu yağasitlerinin patojen mikroorganizmaların hastalık yapıcı etkilerinin, bu asitlerden kaynaklandığıdır. Çünkü daha sonra yapılan yoğun araştırmalar, bu asitlerin belirli bir grup mikroorganizma lipidlerinde yoğunlaşmadığı gibi, sentetik yolla elde edilen asil grupları ile dallanmış yağasitlerinin de, aynı patojenik etkiye sahip olduklarını ortaya koymuştur. Ancak bunlar arasında özellikle patojenik etki yönünden zincir uzunluğu, yapısı ve alkil adedi itibarı ile bir gruplandırma yapmak, henüz mümkün olmamıştır.
Dallanmış zincirli yağ asitleri doğal olarak yalnız bakteri lipidlerinde bulunmamakta, son araştırmalarda saptandığı gibi, sterol veya terpenik alkollerin esterleri halinde, yün yağlarında çok değişik yapıda olanlarına rastlanmaktadır. Ancak yün yağında belirlenmiş olanları, genellikle düşük zincir uzunluğu ve molekül ağırlığında olanlarıdır. Özellikle yün yağında 8-metil-nonanoik asitle, 6-metil-oktanoik asidin homolog serileri saptanmıştır.
Bunlardan en tanınmış olanı izo-valerianik asit, normal sıcaklıkta renksiz bir sıvı olup, soğutulduğunda -51.0°C'de kristalize olmaktadır. Kaynama noktası 176.7°C olması nedeniyle, parçalanmaksızın destile edilebilmektedir.
__________________
Bulutlar ağlamasa yeşillikler nasıl güler?
Mevlana
Gülsel ŞEN isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Bu mesajdan alıntı yap
Cevapla


Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)

 
Seçenekler Arama
Stil

Yetkileriniz
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-KodlarıKapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık



Şu anda saat : 07:49 AM.