Sponsorlu Bağlantılar

Fonksiyonel Gıda

Fonksiyonel Gıdalar kategorisinde açılmış olan Fonksiyonel Gıda konusu , ...


Cevapla

 

LinkBack Seçenekler Arama Stil
Alt 06-2008   #1
Gıda Mühendisi
 
Muhittin YILMAZ - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: 01-04-2008
Yaş: 39
Mesajlar: 1.122
Tecrübe Puanı: 100
Muhittin YILMAZ will become famous soon enoughMuhittin YILMAZ will become famous soon enough


Standart Fonksiyonel Gıda

Sponsorlu Bağlantılar
OPTİMUM BESLENME

Günlük beslenme modelinin, besin öğesi olan ve besin öğesi olmayan bileşenleri içerecek şekilde optimizasyonudur.

OPTİMUM BESLENME KAVRAMININ DOĞMASINA NEDEN OLAN TALEPLER

Hastalıkların tedavi maliyetlerinin ve iş günü kayıplarının artması.
Yaşam süresinin uzaması.
Toplumdaki yaşlı insan sayısının artması ( Avrupa Topluluğunda 65 yaş ve üzerindeki insanlar popülasyonun % 14-17’ni oluşturmaktadır).
İnsanların kaliteli bir yaşam sürme arzusu

Fonksiyonel gıdalar:
Fonksiyonel gıdalar tek, çok iyi tanımlanmış veya özellikleri kesin sınırlarla belirlenmiş gıdalar değildir. Aslında birçok gıda fonksiyonel gıda olarak değerlendirilebilir. Bu kavram, iyi olma durumunu ve sağlığı etkileyen ve/veya hastalık riskini azalt besin öğesi olan ya da olmayan bileşenleri kapsar.

Fonksiyonel gıda; beslenme bakımından yeterli olmanın yanısıra, vücutta bir veya birden fazla fonksiyon üzerine iyi olma halini sağlama ve/veya hastalık riskini azaltma gibi olumlu etkilere sahip gıda olarak tanımlanır.

Fonksiyonel gıda teriminin doğum yeri Japonya’dır. Dünyada bu tip gıdaları tanımlamak için birçok terim kullanılmaktadır. Bunların çoğu oldukça egzotik terimleri kapsamaktadır. Bunlar arasında; nutrasötikler (nutraceuticals), düzenleyici gıdalar (designer foods), farmagıdalar (pharmafoods), tıbbi gıdalar (medifoods) ve vitafoods sayılabilir.

Fonksiyonel gıdalar kesinlikle; ilaç, kapsül veya herhangi bir diyet desteği formuna olmamalı
Bilim dünyası tarafından etkileri onaylanmış olmalı
Beslenme bakımından yeterli olmanın yanısıra, vücutta bir veya birden fazla fonksiyon üzerine iyi olma halini sağlama ve/veya hastalık riskini azaltma gibi olumlu etkilere sahip olmalı
Normal gıda tüketim modelinin bir parçası olmalı
Fonksiyonel gıdalar:Özel yetiştirme koşullarında bileşenlerinden bir tanesi doğal olarak artırılmış olan gıdalar.

Sağlık faydası sağlamak üzere herhangi bir bileşen eklenmiş gıdalar
Gıdanın yapısında doğal olarak bulunan ve sağlık üzerine olumsuz etki sağlayacak bir veya birden fazla bileşenin gıdadan ayrılmasıyla elde edilen gıdalar
Sağlığı güçlendirmek amacıyla gıdanın yapısında bulunan bir veya birden fazla bileşenin kimyasal olarak modifiye edildiği gıdalar
Yapısındaki bir veya birden fazla bileşenin biyoyararlılığının artırıldığı gıdalar
Öne sürülen tüm olasılıkları sağlayabilecek herhangi bir kombinasyon.

FONKSİYONEL GIDALAR VE SAĞLIK
Fonksiyonel gıda bilimi vücuttaki hedef fonksiyonlar üzerine pozitif etki sağlayacak spesifik besin öğeleri ve gıda bileşenleri temeline dayanmaktadır. Bu hedef fonksiyonlar:
Gelişme ve büyüme
Temel ****bolik proseslerin düzenlenmesi
Oksidatif strese karşı savunma
Kardiyovasküler fizyoloji
Gastrointestinal fizyoloji
Algılama, hatırlama ve mental performans
Fiziksel performans ve egzersiz
Gelişme ve büyüme:
Hamilelikte ve süt verme döneminde anne beslenmesi
Yeni doğan beslenmesi
Çocuklukta ve bluğ çağında beslenme
Temel ****bolik proseslerin düzenlenmesi:
Enerji dengesi ve şişmanlık
Diyabet
İnsüline direnç sendromu
****bolizmanın optimum şekilde düzenlenmesini sağlayacak fonksiyonel gıdalar (diyet lifi, dirençli nişasta, düşük glisemik indeksli gıdalar vb).
Fonksiyonel ve diyetetik gıdalar arasındaki farklılıklar:

Diyetetik gıdalar belirli grupların özel beslenme gereksinimlerini karşılamak üzere tasarlanmışlardır. Bunlar:

Bebek ve küçük çocuklar için gıdalar (bebek mamaları, devam mamaları, işlem görmüş tahıllar vb.)

Kilo vermek amacıyla enerjisi kısıtlı diyetlerde kullanılmak üzere tasarlanmış gıdalar
Sporcu gıdaları

Özel tıbbı durumlar için tasarlanmış gıdalar

İDDİALAR NEDİR?

Fonksiyonel gıdaların sağlık üzerine olumlu etkilerini tüketiciye anlatmak için ürün üzerine bu etkiye yönelik bilgilerin verilmesi (iddia) gerekmektedir. Temel prensip iddianın doğru olması ve sağlık faydası hakkında yanlış anlamalara neden olmamasıdır.
Genel sağlık iddiası: Bilim dünyası tarafından üzerinde anlaşmaya varılan, genel kabul görmüş diyet-hastalık, diyet-sağlık ilişkilerine yönelik iddialardır.
‘’Diyet lifi kolon sağlığının sürdürülmesine yardımcı olabilir.’’
Ürüne spesifik iddia:Ürünün belirli fizyolojik etkiyi sağladığına ilişkin iddiadır.
‘’ X ürünü LDL kolestrolünü düşürmeye yardımcı olabilir.’’
FDA tarafından izin verilen sağlık iddiaları

Sağlık iddiası
Atfedilen gıda veya destek
Sağlıklı kemik dokusu ve osteoporoz riskinin azaltılmasına yardımcı olabilir.
Kalsiyum bakımından yüksek
Yüksek kan basıncı riskini azaltabilir Sodyum bakımından fakir
Bazı kanserlerin riskini azaltabilir Yağ içeriği düşük
Kalp hastalıkları riskini azaltabilir Düşük doymuş yağ ve kolesterol
Bazı kanserlerin riskini azaltabilir Meyve ve sebzeler
Beyin ve omurilikle ilgili doğum kusurları riskini azaltabilir Folik asit sağlayan

Diş çürüğü riskini azaltabilir
Şeker alkolleri kullanımı

Kalp hastalıkları riskini azaltabilir
Tam yulaf tanesi veya psyllium
kabuklarından elde edilmiş çözünür
lif içerir

Kalp hastalıkları riskini azaltabilir
Soya proteini içerir

Sağlık iddiası X Yapı/fonksiyon iddiası
Diyet destekleri üzerinde yapı fonksiyon iddiası ile ilişkili olarak
“ Bu ifade FDA tarafından değerlendirilmemiştir. Bu ürün teşhis, tedavi ve hastalıkların önlenmesi amacıyla tasarlanmamıştır.” Zorunlu
Yapı/fonksiyon iddialarının FDA tarafından kabul edilme zorunluluğu yoktur.
Fonksiyonel gıdada böyle bir ifade yer almaz

Yasal boşluklar
1. Fonksiyonel gıdalar sağlık iddiaları için zorunlu olan onay gereksinimini önlemek için yapı/fonksiyon iddiaları ile satılabilmektedir.
Örnek: Psyllium veya yulaf kepeği içeren ama yanı zamanda yağ içeriği yüksek olan kek vb ürünler. Düzenlemelere uymamak için fonksiyonel gıdaların diyet destekleri olarak satılması
Diyet desteklerinde henüz FDA tarafından onaylanmamış bileşikler kullanılabilir.
Örnek: Bir gıda olmakla birlikte etiketinde diyet desteklerinde kullanılan “bağışıklık sistemini destekler” ifadesi yer almaktadır.

Böylece;

1. Echinecea ve St John’s Wort katkı maddesi olarak değerlendirilmemekte ve GRAS (generally regarded as safe) olarak kullanılabileceklerini kanıtlamaya gerek kalmamaktadır.
2. Ayrıca destek olarak etiketleyince (kullanılan otların lezzet, aroma ve besleyici özellikleri olmamasına rağmen) yapı/fonksiyon iddiası yapılabilmektedir.
Bazı fonksiyonel gıdaların FDA denetiminden kaçmak için medikal (tıbbi) gıda kapsamında satılması

Etikette “Uzman bir kişinin gözetiminde tüketin” ifadesi yer almalıdır.
Güvenirlik
Bitkisel desteklerin “doğal” olarak etiketlenmesi kesinlikle güvenilir veya herhangi bir yan etkisi yok anlamına gelmez. Örneğin kava kava ve comfrey ‘nin ciddi karaciğer hasarına neden olduğu gösterilmiştir.
Bitkisel destekler ilaçlar gibi hareket edebilir. Bu nedenle uygun olarak kullanılmaz veya aşırı miktarda tüketilirse sağlık problemlerine neden olabilir. Bazı durumlarda insanlar etiketteki kullanım talimatına uydukları halde bile yan etkilerle karşılaşabilirler.
Hamile ve çocuklarda bitkisel destek kullanımına oldukça dikkatli yaklaşılmalıdır.
Bitkisel destekleri kullanmadan önce muhakkak bir doktora danışılması gereklidir. Bu durum özellikle herhangi bir ilaç kullananlar için zorunludur. Çünkü bazı bitkisel desteklerin ilaç etkileşimlerine neden olduğu bilinmektedir.
Eğer bitkisel destek kullanılacaksa bitkisel destekler konusunda eğitimli bir tıp uzmanına danışılmalıdır. Bu özellikle, alternatif tıp ile ilgili bitkiler için önemlidir.

ABD’de bitkisel veya diyet destekleri FDA tarafından gıda olarak denetlenmektedir. Bunun anlamı bu ürünler, ilaçlar ve reçetesiz satılan ilaçlar için geçerli standartları (güvenirlik, etkinlik ve GMP) karşılamıyor şeklindedir.
Bitkilerin ve bitkisel desteklerin bileşimindeki aktif bileşenler bilinmemektedir. Bir bitkisel destekte düzinelerce hatta yüzlerce bileşen bulunabilir. Şu anda bilim insanları bu bileşenleri tanımlamaya ve gelişmiş teknolojileri kullanarak ürünleri analiz etmeye çalışmaktadırlar.
Bitkisel desteklerin analizlerinde etiket üzerinde belirtilen bileşenlerle üründe bulunan bileşenler arasında farklılık olduğu saptanmıştır. Bu etikette belirtilene göre daha az ya da daha çok destek alındığı anlamına gelmektedir. Ayrıca ABD’de destekler için,ürün etiketinde belirtilen “standardize edilmiştir” ifadesini karşılayacak herhangi bir yasal düzenleme bulunmamaktadır.
Bazı bitkisel desteklerin ****llerle, mikroorganizmalarla veya diğer bileşiklerle kontamine olduğu bulunmuştur.
Bir diğer önemli nokta ise bu ürünlerin internet üzerinden satılmasıdır. Bu sitelerde doğru olmayan ve tüketiciyi yanıltan ifadeler yer almaktadır. Önemli olan iddiaların nasıl değerlendirileceğinin bilinmesidir.

SON SÖZ:

Tükettiğimiz gıdalar ya da tüketmeyi tercih etmediğimiz gıdalar yaşam süresini ya da yaşam kalitesini etkileyebilir. Ama, hiçbir gıdanın mucize yaratamayacağı ve hastalıkların tedavisinde ilaç olarak kullanılamayacağı kesinlikle unutulmamalıdır.

Kaynak:Prof.Dr.Sibel KARAKAYA
Muhittin YILMAZ isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Bu mesajdan alıntı yap
Cevapla

Tags
fonksiyonel gida, fonksiyonel gda etiket, dondurulmus gida kullananlara, fonksiyonel gida etiket, iso 22000 haccp


Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)

 
Seçenekler Arama
Stil

Yetkileriniz
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-KodlarıKapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık



Şu anda saat : 04:43 PM.