Geri git   Türkiyenin Gıdacılar Topluluğu - Gıda - Gıda Mühendisleri > Su ve Su Ürünleri > Su İle Alakalı Bilgiler
Connect with Facebook
Kayıt ol Arama Yeni Mesajlar Forumları Okundu Kabul Et

Cevapla

 

LinkBack Seçenekler Arama Stil
Alt 01-2009   #1
S Moderator
 
Oktay SARI - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: 27-07-2008
Mesajlar: 689
Tecrübe Puanı: 19
Tecrübe Puanı: 81
Tecrübe Derecesi : Oktay SARI will become famous soon enough
Oktay SARI will become famous soon enough
Standart Ultra viyole ışını ile su dezenfeksiyonunda yeni bir tasarım

UV - Ultra Viyole Işını ile su dezenfeksiyonu konusu yeni bir yöntem değildir. Okuyucuların çoğunun bildiği ve kullandığı bir yöntem olduğu için bu yazımızda UV dezenfeksiyonu yöntemini önce kısaca anlatacağız, arkasından, “Yeni Tasarım” UV tekniğine ve bunun avantajlarına değineceğiz.

Güneşin ürettiği değişik dalga boylarındaki UV ışınlarının bir kısmı atmosfer tabakalarından geçerek dünyamıza kadar gelir. UV ışını içinde olan ve mikroorganizmalar üzerinde direkt öldürücü etkisi olan 230-280 nanometre aralığında UV ışınlarının büyük bir kısmı atmosferdeki ozon tabakası tarafından süzülür, böylece dünya üzerindeki canlılar korunmuş olur. 254 nm dalga boyunda olan UV ışını bakteri, virüs, spor, parazit gibi canlılar üzerinde en etkili olan UV ışınıdır. 254 nm UV ışınının etkisi şöyle açıklanıyor: "254 nm dalga boyundaki UV ışınları mikroorganizmaların hücre zarından içeri süzülür, DNA zincirinde değişiklik yapar, DNA’sı bozulan canlıda üreme dahil tüm hücre faaliyetleri durur ve hücre ölümü gerçekleşir".

Su dezenfeksiyonunda kullanılan “UV
Dezenfeksiyon cihazları”nda gerekli UV
ışınlarını özel UV lambaları üretir.
UV Dezenfeksiyon cihazı iki ana parçadan
oluşur:
1) UV reaktörü : Reaktör içinde bir veya birkaç
UV lambası bulunur. Suyla temastan korumak
için UV lamba koruyucu kuvars cam tüp
içindedir. UV reaktörü içinden akan su
UV ışınlarına maruz kalmaz.
2) Elektrik/Kontrol panosu : UV
lambalarının çalışması ve sistemin kontrolü
için gerekli elektrik-elektronik ekipmanları içerir.

Dünya piyasasında ve ülkemizde hakikaten dezenfeksiyon yapan yüksek kalitede UV cihazları olduğu gibi, göstermelik ve çok ucuz fiyata UV cihazları da bulunmaktadır.

Su dezenfeksiyonu konusunda uzman olmayanlar, UV Dezenfeksiyon Cihazı seçiminde çoğu zaman hata yaparlar ve UV cihazını broşüründe gösterilen en yüksek su debisine göre seçerler. UV dezenfeksiyonu için bize müracaat eden kişilere genelde şu soruyu soruyoruz: “Hakikaten UV ile dezenfeksiyon yapan bir cihaz mı istersiniz, yoksa göstermelik bir UV cihazı mı?”

UV ile dezenfeksiyon, UV ışınının istenmeyen canlılara “yeterli” miktarda ulaşması sonucu gerçekleşir. Bu “yeterli uv ışını” kavramına ulaşabilmek için UV cihazı seçiminde en az altı önemli hususa dikkat etmek gerekir:

1. UV Dozu = UV Yoğunluğu x Temas Süresi: UV ışını ile dezenfekte edilen su içindeki mikroorganizmaların ölmesi, yani DNA’larının parçalanması için UV reaktörü içinde asgari bir “UV ışın yoğunluğu”nun sağlanması istenir (UV ışın yoğunluğu = birim en kesitten geçen UV enerjisi, W/m2). Ayrıca bu ışınların suyla, yani mikroorganizmalarla yeterli bir süre “temas etmesi” gerekmektedir. UV dezenfeksiyonu için temel parametre olan UV dozu işte bu iki parametre ile kabaca aşağıdaki şekilde hesaplanabilir:
UV dozu [J/m2] = UV ışın yoğunluğu [W/m2] x Temas süresi [saniye]

Eğer suya yeterli UV dozu uygulanmazsa, bazı mikroorganizmalar DNA’larını enzimler yoluyla daha sonra onararak tekrar canlanabilir. Bu olaya “foto-reaktivasyon” adı verilir. Yapılan araştırmalar, 40.000 mikrowatt-saniye/cm² (= 400 J/m2) UV dozunun foto-reaktivasyon ihtimalini ortadan kaldırdığını göstermiştir. Bu nedenle dünyada özellikle içme suyuna yönelik UV cihazlarının en az 400 J/m2 UV dozu verebilecek şekilde seçilmesi istenir.

2. Temas süresi ise, suyun içinden aktığı ve UV ışınları ile temas ettiği “UV reaktörünün” net hacmi ve iç tasarımı ile ilgilidir. UV reaktör hacminin su debisine bölünmesi ile “ortalama temas süresi” hesaplanabilir. Dezenfeksiyon için - UV yoğunluğundan bağımsız - en az 1 saniye temas süresi şarttır denebilir.

3. Suyun UV ışını geçirgenliği (Transmisyon) çok iyi değilse, UV cihazı dezenfeksiyon görevi yapamaz. UV ışın yoğunluğu (W/m2), kullanılan UV lambanın UV ışını üretim verimi yanında suyun UV-Transmisyon değerine bağlıdır. Bu parametre, 1 cm kalınlığındaki suyun 254 nm dalga boylu UV ışınlarını ne oranda geçirebildiğini gösterir, birimi “%”dir. Bir UV cihazında UV ışın kaynağı UV lambadır ve lambadan yayılan ışının yoğunluğu koruyucu kuvars cama kadar sabit kabul edilebilir. Ancak UV ışınları su içine girdikten sonra ne kadar ilerleyebileceği ve ilerlerken gücünden ne oranda kaybedeceği suyun “ışın geçirgenliğine” bağlıdır. Örneğin, iyi filtrelenmemiş bulanık sularda UV ışını geçirgenliği %30’nin altına dahi düşebilir. Bu durumda UV dezenfeksiyon cihazının ürettiği ışınlar bakterilere ulaşamaz ve istenen dezenfeksiyon gerçekleşmez.

4. Kuvars Cam: UV lambası ile su arasında bulunan kuvars cam mükemmel bir şekilde UV ışınını suya geçirirse UV ışını dezenfeksiyon görevini yapar. Bu da iki önemli hususa dikkat etmemizi gerektirir:
- kuvars cam çok yüksek kalitede olmalıdır ki UV ışınını suya iletsin;
- UV ışınını suya geçirmesini beklediğimiz kuvars camın üzerinde, işletme sırasında bazı katılar (kirlilik ve mineral kristalleri) birikir ve bunun sonucunda kuvars camın UV ışın geçirgenliği azalır. Bu sebeple kuvars cama yıkama (CIP) işlemi yapılır. UV cihazı satın alırken, kuvars camın kolayca temizlenebilen, kolayca yıkama (CIP) işlemi yapılabilir türde olmasına dikkat edilmelidir.

5. UV reaktörlerinin iç tasarımı çok önemlidir. İç tasarımı uygun olmayan bir UV reaktöründe, cihazın bazı yerlerinde su hızı yüksek olur, su yeterli süre UV ışını ile temas edemez ve bu su damlacıkları içinde bulunan mikroorganizmalar UV cihazını “canlı olarak” terk edebilir. Sonuçta UV dezenfeksiyonu başarısız olur.

6. UV cihazlarında özel UV algılayıcı bulunmalıdır: Piyasa adı UV Monitörü veya UV Sensörü olan bu UV algılayıcının sadece 254 nm dalga boyuna duyarlı olması gerekir. Bu algılayıcı, UV reaktörü cidarında yer alır, böylece UV lambaya en uzak noktadaki “minimum UV ışın yoğunluğunu” sürekli olarak ölçer, yeterli yoğunluğu bulamazsa alarm verir ve/veya otomatik bir vanayı kapayarak su geçişini durdurabilir. İnsan gözü ile UV ışınının dalga boyu ve yoğunluğu anlaşılamaz.

İşte, yukarıdaki altı püf noktanın iyi değerlendirilebilmesi için, UV Su Dezenfeksiyonu cihazlarının seçimi sırasında bu konuda bir uzman ile işbirliği yapmanın yararlı olduğu anlaşılıyor.

Yukarıdaki 4. paragrafta anlattığımız gibi, UV cihazlarının işletilmesi sırasında kuvars camın üzerinde biriken katılar UV ışınının suya geçmesini engelleyebilir. Bu sebeple belli zaman aralıkları ile kuvars cama yıkama (CIP) işlemi yapılır. Dezenfeksiyonu ve suyun kalitesini çok önemseyen ilaç, meşrubat, şişe suyu gibi sektörlerde kuvars camın özel kimyasallar ile çok iyi temizlenmesini, bu işlem sonucunda ve durulama sonunda UV cihazının içinde hiçbir yıkama kimyasalı kalmamış olmasını isterler. Bu isteklerin en iyi şekilde karşılanabilmesi için yeni bir UV Cihazı geliştirilmiş.

YENİ TASARIM:
UV cihazından hakikaten sonuç almak
isteyen sektörler için birkaç profesyonel
UV cihazı üreticisi çok güzel bir tasarım yaptılar.
Bu yeni tasarımda, yandaki şemada görüldüğü
gibi, suyun geçtiği Kuvars boru içinde su akışına
hiç bir engel yoktur, ilaç ve gıda sektöründe arzu
edilmeyen “ölü nokta” da yoktur. Geniş çaplı bir
kuvars boru içinden su geçerken, kuvars borunun
dışında bulunan UV lambalarının ürettiği UV ışını suyu dezenfekte eder. Cihaz içinde “ölü nokta” (dead legs) olmadığı için periyodik yıkama (CIP) işlemi sonunda kuvars boru üzerindeki katılar kolayca ve tamamen yok edilebilir; durulamadan sonra kuvars boru üzerinde hiçbir kimyasal madde kalmaz.

Bugün için ülkemizde az tanınan “Yeni Tasarım” UV Su Dezenfeksiyon cihazının alışıla gelmiş UV Cihazlarından farklılığı yalnızca UV reaktörünün tek kuvars borudan olması değildir. Dezenfeksiyonu çok önemseyen sektörlerde, suyun değdiği her noktanın ve UV cihazı ile su sisteminin bağlantı noktası dahi önemsenir. Sektörün arzu ettiği bu özellikler göz önüne alınarak tasarlanmış olan “Yeni Tasarım” özel UV Su Dezenfeksiyon cihazlarının diğerlerinden farklılıklarını şöyle özetleyebiliriz:
- Cihazda suyun geçtiği ortam (UV reaktörü), tek parça kuvars boru’dan oluşur.
- Cihazda ölü bölge (dead legs) yoktur, böylece suyun veya CIP kimyasallarının cihaz içinden kolayca akıp geçmesi mümkündür, durulama sonunda cihazda hiçbir kalıntı riski yoktur.
- Suyla temas eden yüzeyler tamamen ilaç/gıda kalitesinde, kullanılan tüm contalar uluslararası sertifikalıdır.
- Cihaz çok özel yıkamalar (CIP) için tasarlanmıştır. Arzu edilirse cihaz her türlü asit/kostik ve 144 C derece buhar ile yıkanabilir. İlaç, gıda ve meşrubat sektöründe, uzun duruşlardan sonra bu tür özel yıkamalar yapıldığı için, “Yeni Tasarım” UV cihazının böyle köklü yıkamalara dayanıklı olması arzu edilen özellikler içindedir.
- UV lambalarının görev yaptığını gözlemleyen çok özel sensörler ile cihaz donatılmıştır.
- UV lambaları suyun dışındadır ve bozulan lambaların değiştirilmesi çok kolaydır.
- Suyun temas ettiği paslanmaz çelik yüzeyler, gıda ve meşrubat sektörüne uygun şekilde yüzey işlemine tabi tutulmuştur.
- Yukarıdaki özellikler dışında cihazlar yüksek dozajda UV ışını veren UV lambaları ile donatılmıştır. Suyun ışık geçirgenliği çok iyi olmasa dahi, “UV-Transmisyon” değeri yüzde 86 gibi düşük seviyelerde bile olsa UV dozu düşmez ve “su kalitesinden bağımsız” olarak sabit dezenfeksiyon verimi sağlanır. UV cihazı verimini direkt etkileyen özellikle karakteri değişkenlik gösteren sularda bu çok büyük bir avantajdır.

Yeni Tasarım veya Eski Tasarım, UV ile su dezenfeksiyonu konusunun yazımıza sığmayacak kadar püf noktası bulunmaktadır. Bu sebeple, UV dezenfeksiyonu küçümsenmemelidir.
__________________


=======ஜ۩۞۩ஜ=======
◄█▓░GIDA TEKNİKERİ░▓█►
=======ஜ۩۞۩ஜ=======
ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ


“Hayat boyu başarılarınızın bir zeytin ağacı kadar köklü ve sağlam,
Mutluluklarınızın yeni filizlenen yemyeşil bir zeytin dalı gibi sürekli,
Yaşamınızın zeytinyağı ile daha sağlıklı ve güzel olması dileğiyle...”

DENETİMSİZ GIDAYA HAYIR
Oktay SARI isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Bu mesajdan alıntı yap
Cevapla

Tags
su dezenfeksiyonu


Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)

 
Seçenekler Arama
Stil

Yetkileriniz
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-KodlarıKapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık


Benzer Konular

Konu Konuyu Başlatan Forum Cevaplar Son Mesaj
uluslararası endüstriyel tasarım tescili Muhittin YILMAZ ENDÜSTRİYEL TASARIM 0 07-2009 10:50 AM
Endüstriyel Tasarım Hakkında Herşey Oktay SARI ENDÜSTRİYEL TASARIM 0 01-2009 10:54 PM
yeni topic ? orangewj Yardımlaşma 0 14-2009 05:50 PM



Şu anda saat : 04:08 AM.



Powered by vBulletin® Version 3.8.3
Copyright ©2000 - 2020, Jelsoft Enterprises Ltd.
LinkBacks Enabled by vBSEO 3.6.0 © 2011, Crawlability, Inc.