Türkiyenin  Gıdacılar Topluluğu - Gıda -  Gıda Mühendisleri

Türkiyenin Gıdacılar Topluluğu - Gıda - Gıda Mühendisleri (http://www.gidacilar.net/)
-   Süte Uygulanan Teknolojik İşlemler (http://www.gidacilar.net/sute-uygulanan-teknolojik-islemler.html)
-   -   Püskürtmeli Kurutucu Süttozu Üretimi (http://www.gidacilar.net/sute-uygulanan-teknolojik-islemler/puskurtmeli-kurutucu-suttozu-uretimi-687.html)

Gülsel ŞEN 11-2008 04:03 PM

Püskürtmeli Kurutucu Süttozu Üretimi
 
Gıdaların kurutulması, gıda maddesinin içerdiği suyun bir kısmının uzaklaştırılması işlemidir. Gıda proseslerinde farklı tip gıdalar için çeşitli kurutma sistemleri kullanılmaktadır. Sıvı gıdalara uygulanan yöntem püskürterek kurutmadır.
Yapılan deney sonucunda işlem tüm veriminin %41.02, buharlaştırma veriminin %47,76 ve operasyon veriminin % 26,26 olduğu belirlenmiştir. Ayrıca sistemden kayıp olan enerjinin 74,89kj ve bu oranın tüm enerjinin %5,13 olduğu hesaplanmıştır.

Giriş ve literatür:
Laboratuar ortamında gerçekleştirilen bu deneyin amacı viskozitesi ve su oranları yüksek sıvı gıdaların kurutulmasıdır. Deneyde Lab-Plant SD-40 laboratuvar tipi püskürtmeli kurutucu kullanılarak %3 nem içerikli süttozu elde edilmeye çalışılmıştır.
Püskürterek kurutmada ilke, kurutulacak ürünün atomize edilmesiyle son derece geniş bir yüzey kazandırılması ve böylece sıcak hava içinde hızlı bir kuruma sağlanmasıdır. Damlacıklardan suyun buharlaşması o kadar hızlıdır ki, hem kuruyan ürünün sıcaklığı ıslak termometre derecesinin oldukça altında kalır, hem de kuruma çoğunlukla 1-20 saniye gibi kısa bir sürede gerçekleşir.(1)
Bir püskürtmeli kurutma cihazının en önemli kısmı atomizerdir. Atomizer, kurutulacak sıvıyı, çeşitli faktörlere bağlı olarak 50-500 mikrometre çapında küçük zerreciklere parçalayan cihazdır. Atomizerde ne kadar küçük damla elde edilebilirse, belli ağırlıktaki ürünün yüzey alanı o kadar artacağından kurumada o kadar hızlı gerçekleşir. En yaygın olarak püskürtme memeli ve döner diskli atomizerler kullanılmaktadır. Atomizerlerde damlacıkların tek düze ve küçük olarak sağlanması kadar bu damlacıkların henüz kurumadan sıcak hücre duvarına değmeyecek şekilde dağıtılması da önemlidir.
Damlacıkla sıcak havanın kurutma hücresine giriş şekline ve bunların hareket yönünün birbirlerine göre durumlarına bağlı olarak çeşitli tipte püskürtmeli kurutma cihazları vardır. Bunlar ters akımlı, karışık akımlı ve paralel akımlı püskürtmeli kurutuculardır.
Ters akımlı püskürtmeli kurutucuda, oldukça yüksek sıcaklıklarda olan giriş havası, kurutulmuş veya oldukça kuru ürünle temas eder. Bu durumda, kuru ürüne etki eden ısı nedeniyle ürün kalitesi azalabilir. Eş yönlü akım kullanılan püskürtmeli kurutucular, ısıya duyarlı gıda maddeleri için en iyi düzenlemedir. Çünkü sıvı ürün, yüksek sıcaklıktaki giriş havasıyla temas ederken kurutulmuş ürün, sıcaklığı oldukça azalmış havayla temas etmektedir. Karışık hava düzenlemesinde ise birim hacim için buharlaştırma kapasitesi çok yüksektir.(2)
Gıda sanayiinde, farklı tipte püskürtmeli kurutucular ile çok çeşitli ürünler elde edilmektedir. Püskürtmeli kurutucuyla kurutulan ürünlere örnek olarak süt, kaymağı alınmış aromalı süt, peynir altı suyu, yumurta, yumurtanın beyazı ve sarısı, çözünebilir (instant) kahve ve çay, meyveler ve meyve suları, sebzeler ve sebze suları, et ve sebze püre ve ekstraktı, hayvansal ve bitkisel protein, renk ve aroma maddeleri verilebilir.
Süttozu üretim akış şeması ise aşağıda gösterilmistir3)
• Süt standardizasyonu
• Önısıtma (93 C / 3dk)
• Buharlaştırma (%42-48)
• Isıtma (63-74 C)
• Homojenizasyon (20Mpa)
• Isıtma (72 C)
• Püskürtmeli Kurutucu (180 - 200 C)
• Akışkan yataklı kurutucu (100 C)
• Lesitinasyon (50 C)
• Depolama
• Paketleme
Materyal:
Bu deneyde;
• Lab-Plant SD-40 laboratuvar tipi püskürtmeli kurutucu
• Süt tozu
• Beher
• Termometre
• Hassas terazi
kullanılmıştır.

Metot:
• Püskürtme hattı kurulmuştur.
• Püskürtme hattı ana bölmenin üst kısmına yerleştirilmiştir.
• Ana hat açılmıştır.
• On/Off düğmesi On pozisyonuna getirilmiştir.
• Giriş ve çıkış kontrolör/indikatörünün yaklaşık ortam sıcaklığına ayarlanması sağlanmıştır.
• Giriş sıcaklığı ayarlanmıştır.
• Üfleyici açılmış, hava akış kontrolü maksimuma getirilmiştir.
• Kompresör açılmıştır.
• Besleme tüpü saf suyun içine daldırılmış, pompa çalıştırılmıştır.
• Örnek madde püskürtme hattına ulaştığı zaman kurutma işlemi başlamıştır.
• Kuru tozun toplama kabına siklondan spiral hareketlerle toplandığı görülmüştür.
• Sıvı örnek içinde katı süspansiyonu olmaması için manyetik karıştırıcı ile sürekli karıştırılmıştır.

Sonuçlar:
Tgiren: Tkuru=100 0C; Tyaş=33 0C H=0.0045kgsu/kgkh
Tçıkan: Tkuru=68 0C; Tyaş=34 0C H=0.02kgsu/kgkh
Süt giriş sıcaklığı: 18 0C
18 derecedeki su yoğunluğu:998,54kg/m3
Proses sonunda elde edilen süt tozu miktarı: 7,79gr (%3 nem içeriğinde)
Sütün kuru madde miktarı: 11.51gr/100mlè28.775grkm/250mlsüt
Süt tozu yoğunluğu: 550kg/m3
Tüm verim: (100-68)/(100-22)*100=%41.02
Buharlaştırma verimi: (100 - 68)/(100-33)*100= %47,76
Operasyon verimi: (7,79*0,97)/28,775*100=% 26,26
Vsüt=Vsüt tozu+Vsu
0,000250=(0,028775/550)+Vsu è Vsu=0,00019768m3
msu=(0,00019768)*(998,54)=0,1974kg
msüt=msüt tozu+msu
msüt=(0,028775)+(0,1974)=0,2262kg
Su dengesi :
msu=Wbuharlaşan+(msüttozu*0,03)
Wbuharlaşan=0,1974-(0,028775*0,03)=0,1965kgsu

Enerji dengesi :
A*h1+(msüt*hsüt)=A*h2+(msüttozu*hsüttozu)+q
1kg kuru hava, (0,02 – 0,0045 )=0,0155 kgsu buharlaştırırsa, 0,1965kg suyu;
A=0,1965*1/0,0155=12,68kg kuru hava buharlaştırır.
h=(1,005+1,88H)*(Tk–To)+2501,4H
h1=(1,005+1,88H1)*(Tkuru-giriş–To)+2501,4H1
h1=(1,005+1,88*0,0045)*(100-0)+2501,4*0,0045
h1=112,60kj/kgkh
h2=(1,005+1,88H2)*(Tkuru-çıkış–To)+2501,4H2
h2=(1,005+1,88*0,02)*(68-0)+2501,4*0,02
h2=120,92kj/kgkh
hsüt=Cpsüt*(Tsüt–To)+W *Cpsu*(Tsüt-To)
Cpsüt=3,831kj/kgC
Cpsu=4,187kj/kgC
hsüt=3,381*(18-0)+W *4,187*(18-0)
hsüt=136,79kj/kg
hsüttozu=Cpsüt tozu*(Tsüt-To)*0,97+Cpsu*(Tsüt-To)*0,03
hsüttozu=3.381*(34-0)*0,97+4.187*(34-0)*0,03
hsüttozu=115,78kj/kg
q=A*h1+(msüt*hsüt)-A*h2-(msüttozu*hsüttozu)
q=12,68*112,60+0,2262*136,78-12,68*120,92-0,0028775*115.78
q= -74,89kj(enerji kaybı)
qgiren=12,68*112,60+0,2262*136,78=1458,71kj
Kayıp enerjiè%qkayıp=(74,89/1458,7)*100= %5,13

scetinkaya23 24-2009 03:32 AM

çok tesekkur ederım(: odevım bu konuyla ılgılıydı cok saolun...

meganakos 11-2010 01:49 AM

slm gülsel hanım benim aradığım peynir altı suyu kurutma işlemi olan valsli sistemle nasıl yapıldığını anlatırsanız memnun olurum. teşekkürler.

yuwger 20-2011 06:46 PM

Süt Tozu
 
Merhaba;

Sadece merakımdan soruyorum 1kg süt tozu elde edebilmek için yaklaşık kaç lt süte ihtiyaç vardır?

havva53 04-2017 03:11 PM

merhabalar gülsel hanım yağsız süt tozunda kütle denkliği nasıl oluşturabılırım bilginiz varsa paylaşırsanız çok memnun olurum

wagabond07 06-2017 03:16 PM

sayın yuwger,
1 kg sütten 0,086-0,0090 oranında süt tozu elde edilmektedir. 10 ton sütten yaklaşık 860 kg süt tozu elde edilmektedir.


Şu anda saat : 08:58 AM.

Powered by vBulletin® Version 3.8.3
Copyright ©2000 - 2019, Jelsoft Enterprises Ltd.
LinkBacks Enabled by vBSEO 3.6.0 © 2011, Crawlability, Inc.