Türkiyenin  Gıdacılar Topluluğu - Gıda -  Gıda Mühendisleri

Türkiyenin Gıdacılar Topluluğu - Gıda - Gıda Mühendisleri (http://www.gidacilar.net/)
-   Zeytin Yetiştiriciliği (http://www.gidacilar.net/zeytin-yetistiriciligi.html)
-   -   Zeytinde Uygulamalar (http://www.gidacilar.net/zeytin-yetistiriciligi/zeytinde-uygulamalar-48.html)

Muhittin YILMAZ 06-2008 09:57 PM

Zeytinde Uygulamalar
 
ZEYTİNCİLİKTE SULAMA

Ülkemizde 800 bin hektarlık alanda zeytin tarımı yapılmakta, bunun ancak %75'i sulama imkânlarına sahip az meyilli veya düz arazilerde geri kalanı da fazla meyilli, sulanamayan araziler üzerindedir.

Zeytinde verimi etkileyen önemli hususlardan birisi de topraktaki mevcut rutubetin muhafazasıdır. Bunun için alınacak tedbirler şunlardır:

1. Meyilli arazilerde toprağın daha fazla su tutmasını sağlamak, erozyonu önlemek için uygun tipte teraslar yapmak,

2. Sulama imkanı olmayan zeytinliklerde toprakta daha fazla su depolanmasını sağlamak ve toprak rutubetini muhafaza etmek üzere toprak işleme ve yabani ot mücadelesine önem verilir.

3. Mümkün olan yerlerde zeytinliklerin sulanması.


Zeytin yıl içersindeki tüm gelişme dönemlerinde topraktaki nem eksikliğine göre çeşitli tepkiler gösterir. Bunları gidermek için ihtiyaç duyduğu dönemlerde sulamak gerekir. Bu da çiçeklenme sonu ile meyvede renk dönüşümü aşamaları arasındaki dönemdir. Özellikle çekirdeğin sertleştiği dönemdir. Bu dönemde sulama yapılırsa ürün miktarı arttığı gibi ürünün sofralık değeri de yükselir.

ZEYTİNCİLİKTE BUDAMA
Sulama kadar budama da verime yönelik uygulanan kültürel işlemlerden birisidir. Zeytin ağacının gençlik, olgunluk ve yaşlılık dönemlerine ait muhtelif safhalarında farklı budama sistemleri uygulanır. Bunlar şekil, mahsul ve gençleştirme budamaları olarak değerlendirilirler.

Şekil budaması, fidanın mümkün olduğu kadar kısa sürede şekillenip geliştirilerek meyveye yatmasını sağlamak için yapılır. Ağacın ilerideki tacını bu safhada oluştururuz. Bu da tek gövde 3-4 anadallı vazo şeklinde uygulanır.

Zeytin dalları güneş yakmasına çok hassastır. Sert budama anadalları güneş ışığına maruz bırakır. Güneş yakmasından da korunmak üzere dallar üzerinde iyi bir yaprak örtüsü teşekkül ettirilmelidir. Gelişmeyi yavaşlatacak aşırı kesimden kaçınmalıdır.

Fidanlıklarda ve genç tesislerde ilk yıl; çatıyı teşkil edecek ana dalları oluşturmaya yönelik seyreltmeler yapılır ve gövde üzerinden ve ayrıca dipten çıkan kuvvetli dip sürgünleri temizlenir. Daha sonraki yıllarda tacın dengesini bozan birbirine yakın, üst üste binmiş gereksiz dallar uygun şekilde kesilir. Bu işlem yazın yapılabildiği gibi kışın da yapılabilir.

Verimlilik devresindeki budamaya mahsul budaması denilmektedir. Amaç tacın yaprak odun oranı açısından dengede tutulması suretiyle yeşil aksamın daha iyi havalanmasını, güneşlenmesini temin etmek suretiyle verimliliğin devamı sağlanmaktadır.

Mahsul budamasında esas gaye, mahsulün bol olduğu zaman ürünün fazlasının biraz seyreltilmesidir.

İki yılda bir dolu yılına girerken yapılan budamanın yanında. her yıl yapılanı verim yönünden en iyisidir. Budama ilkbaharda yapılmaktadır. Soğuk tehlikesi yüksek olan yerlerde şiddetli soğuklar geçtikten sonra budama yapılmalıdır. Bol su ve gübre bulan ağaçlar hafif bir şekilde budanmalıdır ki, aşırı kuvvetli sürgün teşekkül etmesin. Bu kuvvetli sürgün verimsizliğe sebep olur. Suyun ve gübrenin yetersiz olduğu, hastalık ve zararlılar tesiri ile zayıf düşmüş ağaçlar çok sert olarak budanmalıdır.

Yaşlanmış ağaçlarda odun aksamı artar. Yeşil görünüm kaybolur. Sürgün faaliyetleri azalır. Zeytinde kendini yenileme gücünün fazla oluşu nedeniyle gençleştirmeye gidilmelidir. Gençleştirme anadal seviyesinde, gövde seviyesinde ve dipten olacak tarzda yapılır.

Odunlaşmış, çıplaklaşarak uzamış ve sadece uç kısımlarında az miktarda ürün alınabilen ana dallara sahip ağaçlarda tacın yeniden verilendirilmesi için bu ana dalların ortadan kaldırılması gerekir.

Dallar gövdeye bağlandıkları noktanın 30-40 cm üzerinden kesilir. Bu kesim ya periyodik yapılır veya anadalların hepsi tümden çıkartılırlar.

Gövde seviyesinden yapılan gençleştirmede anadallar ve gövdenin bir kısmı verimden düşmüş ise bu yöntem uygulanır. Aşı noktasının yeri bu kesimde önemlidir. Kesim bunun altından yapılırsa, tekrardan aşılama söz konusudur.

Bunların dışında bir de verimden tamamen çıkmış ağaçlarda herhangi bir gençleştirmeye gitmeden yanında veya sıra aralarında yeniden fidan dikerek plantasyon yenilenir.

Gençleştirmenin başarılı olabilmesi için alınması gerekli tedbirler; bakımsız kalmış topraklar takviye edilir. Erozyon ve hayvan zararı önlenir. Taban suyu problemi halledilir. Kesim yerleri koruyucu bir madde ile kapatılır.

Çeşitli seviyelerde uygulanan gençleştirmelerde ilk yıl teşekkül eden sürgünlerin hepsinin gelişmesine müsaade edilmelidir. İkinci yıl bunun %50'si çıkartılır. Daha sonraki yıl ise hangi şekilde bir taç verilecekse ona göre 1-2 veya 3 gövdeli olarak fidan şekillendirilir.

elle sıyırma yöntemi.

Gerekli bakım tedbirleri ile yapılan uygun gençleştirme budaması neticesinde ağaç yenilenmiş olur. Ürünün kalite ve miktarı da böylece yükselmiş olur.

ZEYTİNCİLİKTE HASAD

Hasat üretim masrafları içerisinde %50-60’lık bir pay ile en önemli maliyet unsuru durumundadır. Zeytin sofralık veya yağlık olarak değerlendirildiği için hasadı da iki ayrı periyotta yapılmaktadır. Yeşil zeytin hasadında renk sarımsı-yeşile döndüğünde yapılır. Dokusu sertliğini biraz yitirmiş, normal iriliğini almıştır. Zaman olarak Eylül- Ekim'dir.

Zeytinler siyah olarak hasat edilecekse çeşide has rengin alınması beklenir. Fazla gecikme danede yumuşamaya neden olur. Hasad Kasım-Aralık'ta yapılır.

Yağlık zeytinler ağaçta yeşil meyve kalmadığında, yağ oranının maksimum seviyeye çıktığı zaman toplanır. Hasat zamanı pratik olarak tespit edilebilir. Mevsim durumuna göre yağış, fırtına, soğuk ve don zararı söz konusu ise ayrıca zeytin sineği zararı söz konusu ise erken hasad edilebilir. Meyvemsi bir tad isteniyor ise yine erken hasat söz konusudur.

Hasat yöntemleri; elle sıyırma, silkme, sarsma, çırpma, sırıkla indirme şeklindedir. Son zamanlarda hasat makinaları da kullanılmaya başlanmıştır.

Ürün kalitesi yönünden en iyi hasat şekli ürünü elle sıyırmadır. Deneyimli personelce olursa randıman yükselir. Hasat sepete, torbaya veya sergi üzerine yere sıyrılabilir.

Sırıkla yapılan hasatta dalların ve filizlerin kırılması, kanserli bölgelerde bulaşma ve müteakip yılın ürününün zarar görmesi gibi olumsuzluklar söz konusudur. Eğer zorunlu olarak sırık kullanacaksak sırık üzerine bez veya benzeri malzeme sarılmalıdır. Vuruş şekli içten dışa doğru olmaktadır.

Kayıpların önlenmesi ve randımanın artırılması için mekanik hasada geçilmiştir. Elle kullanılan basit taraklarla randıman %20 artmıştır. Küçük bahçelerde ve büyük makinelerin giremeyeceği plantasyonlara düşük maliyetli basınçlı hava ile çalışan taraklar, sarsıcılar ve çırpıcılar sokarak hasat edilebilir.


Sarsıcı makinelerin iş randımanını artırmak için danelerin kopmasını kolaylaştırıcı kimyasal maddelerle çalışma yapılmaktadır. Çeşitli yöntemlerle hasat edilen zeytinlerle birlikte yaprak ve filizlerde dökülür. Daneden bunların elle ayrılması zaman kaybına neden olur, bunun için elek ve temizleyiciler kullanılmaktadır.

Kaynak : Tarım ve Köyişleri Bakanlığı


Şu anda saat : 02:32 AM.

Powered by vBulletin® Version 3.8.3
Copyright ©2000 - 2019, Jelsoft Enterprises Ltd.
LinkBacks Enabled by vBSEO 3.6.0 © 2011, Crawlability, Inc.